Stuifmeel (korrels)

Stuifmeel bestaat uit hele kleine korreltjes, ook wel pollen genoemd. Stuifmeel wordt geproduceerd door de helmknoppen van de mannelijke bloemen van een plant. De verspreiding van het stuifmeel wordt veroorzaakt door insecten, wind of water, hierdoor vindt er bestuiving plaats. Het stuifmeel dat wordt aangeboden voor consumptie is verzameld door de honingbij. De imker vangt de stuifmeel op voordat de bij haar kast binnenloopt.

Bestuiving van planten door de bij

De bestuiving van de gewassen door de honingbij is van groot belang. Vooral in de fruitteelt en in de land- en tuinbouw is de bij onmisbaar. Niet- of niet goed bestoven bloemen leveren geen vruchten of slechte vruchten af. De honingbij speelt bij de bestuiving van fruitbloesems een belangrijke rol omdat zij bloemvast zijn, deze honingbij bevliegen dezelfde soorten bloemen. Hommels zijn insecten die niet bloemvast zijn en vliegen telkens naar verschillende bloemen. Hoe verloopt de bestuiving? Voordat dit uitgelegd wordt, volgt eerst een beschrijving van de plant. Hierna wordt uitgelegd hoe de bestuiving plaatsvindt.

Stuifmeel

1: stijl                

2: vruchtbeginsel       

3: bloembodem           

4: meeldraden                            

5: bloemblad

6: stempel      

7: stamper                     

8: bloemdek                 

9: bloemsteel

 

Doorsnede van een bloem

De bloem is een deel van de plant dat voor de geslachtelijke voortplanting dient. In het hart van de bloem staat de stamper, die lijkt op een fles met een hele lange hals. Het lange deel heet de stijl. Boven op de stijl zit een kleverig kussentje, dat heet de stempel. In de buik van de fles, het vruchtbeginsel, liggen de ronde eicellen. Het vruchtbeginsel met daarop de stamper, is het vrouwelijke gedeelte van de bloem.

Om de stamper staan de meeldraden, elk met een helmknop bovenaan. Uit de helmknop komt stuifmeel. Dit is een soort poeder, dat bijvoorbeeld geel, wit of zwart van kleur kan zijn. De meeldraden vormen het mannelijke gedeelte van de bloem. .

Wat is de rol van de bijen bij het bestuiven?

Bloemen zijn afhankelijk van de insecten die hen bestuiven. Deze bloemen hebben een aantrekkingskracht nodig om de bij (of andere insecten) te lokken. Dit doen ze in combinatie van de kleur en de geur van de bloem en de zoete geur van de nectar. Op de bloemblaadjes zit vaak het honingmerk. Dit is een patroon dat het insect de weg wijst naar de nectar.

Om de nectar te bereiken moet de bij langs de meeldraden en de stamper. De stuifmeelkorrels zijn ruw en kleverig en blijven hierdoor aan het harige lijf van de bij hangen. De bij vliegt van bloem naar bloem en brengt zo het stuifmeel op de stamper van de volgende bloem. Tijdens dit overbrengen heeft de bestuiving plaatsgevonden. Er zijn ook planten die niet afhankelijk zijn van de bestuiving door bijen, maar door de wind. Deze planten hebben heel lichte stuifmeel dat gemakkelijk door de wind mee wordt gevoerd. Voorbeelden zijn: naaldbomen, grassen en sommige loofbomen zoals de els en de hazelaar.

Voor de bijen zelf is stuifmeel een bron van eiwitten, vetten en vitamines. De larven hebben deze stoffen in een vroeg stadium nodig voor hun opbouw en energie. Ook voor mensen is stuifmeel een belangrijke stof. De imkers vangen het stuifmeel op en verwerken dit tot producten. Stuifmeel heeft een zeer goede werking bij bloedarmoede, astma, bronchites, hooikoorts, vermoeidheid, leveraandoeningen, darmklachten, acné, nervositeit, stofwisselingsproblemen, huidaandoening, haaruitval, spijsverteringproblemen etc. Er is geen enkel natuurlijk kant-en-klaar product waar zoveel essentiële voedingsstoffen in zitten als in stuifmeel.

Bronnenlijst:


Praktijkonderzoek Plant en omgeving, 2004, Bijen en bestuiving in de fruitteelt bij open teelten, gedownload op 24-05-2014, http://documents.plant.wur.nl/ppo/bijen/bestuiving_openteelt.pdf

Imkersbond ABTB, 2009, Bestuiving, geraadpleegd op 20-05-2014,
http://www.imkersbondabtb.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=39&Itemid=28

Wageningen UR, Bestuiving in de land- en tuinbouw, geraadpleegd naar 24-05-2014,
http://www.wageningenur.nl/nl/Expertises-Dienstverlening/Onderzoeksinstituten/plant-research-international/Over-Plant-Research-International/Organisatie/Biointeracties-Plantgezondheid/Bijen/Onderzoek-voorlichting-en-service/Bestuiving/Bestuiving-in-de-land-en-tuinbouw.htm

Aarts bij en groen, 2014, Bevruchting bij planten,
http://aartsbijengroen.nl/bijen/bevruchting-bij-planten/